Gjat\u00eb turit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb do t\u00eb keni mund\u00ebsi t\u00eb vizitoni disa nga objektet kryesore, q\u00eb identifikohen me ecurin\u00eb e nj\u00eb periudhe ku paranoja e sistemit ndryshoi shum\u00eb rreth jet\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve. Do t\u00eb m\u00ebsoni sesi ndryshoi e p\u00ebrditshmja, sesi krijime si \u201cimperializmi\u201d, \u201carmiku i klas\u00ebs\u201d, \u201c tradh\u00ebtia ndaj atdheut\u201d, \u201cdiktatura e proletariatit\u201d dominuan dhe sunduan mendjen dhe jet\u00ebn e njer\u00ebzve.<\/p>\n
Vizita do t\u00eb filloj\u00eb n\u00eb Tunelin e luft\u00ebs s\u00eb ftoht\u00eb.<\/strong><\/p>\n Punimet p\u00ebr nd\u00ebrtimin e k\u00ebtij tuneli filluan n\u00eb vitet 1970, nj\u00eb periudh\u00eb kohore kur regjimi i kishte prishur marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike si me Bashkimin Sovjetik dhe me Kin\u00ebn komuniste.<\/p>\n Q\u00ebllimi i nd\u00ebrtimit t\u00eb k\u00ebtij tuneli ishte mbrojtja e krer\u00ebve komunist\u00eb t\u00eb koh\u00ebs. Ky tunel do t\u00eb sh\u00ebrbente si vendstrehim p\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsit, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb ata t\u00eb mund t\u00eb udh\u00ebhiqnin veprimet ushtarake n\u00eb rastin e nj\u00eb sulmi nga jasht\u00eb.<\/p>\n Q\u00ebllimi i nd\u00ebrtimit t\u00eb tij kuptohet leht\u00ebsisht, nga vendodhja e tunelit. Hyrja kryesore e tij \u00ebsht\u00eb e pozicionuar krah \u201cKomitetit t\u00eb Partis\u00eb\u201d nd\u00ebrtes\u00eb e cila n\u00eb dit\u00ebt e sotme funksionon si Bashkia e Gjirokastr\u00ebs.<\/p>\n Tuneli \u00ebsht\u00eb i gjat\u00eb 1.5 km. Brenda tij jan\u00eb nd\u00ebrtuar 50 dhoma t\u00eb cilat do t\u00eb funksiononin si ambiente banimi p\u00ebr udh\u00ebheq\u00ebsit, zyra nga ku do t\u00eb koordinoheshin l\u00ebvizjet ushtarake, menza e depo uji.<\/p>\n I gjith\u00eb tuneli \u00ebsht\u00eb i p\u00ebrshkuar nga nj\u00eb sistem ventilimi, gjithashtu n\u00eb brend\u00ebsi t\u00eb tij u nd\u00ebrtua edhe nj\u00eb central elektrik.<\/p>\n P\u00ebrgjat\u00eb turit do t\u00eb njiheni me histori t\u00eb pad\u00ebgjuara m\u00eb par\u00eb, fakte dhe ngjarje q\u00eb regjimi u p\u00ebrpoq ti mbaj\u00eb t\u00eb fshehta.<\/p>\n Stacioni i dyt\u00eb i i k\u00ebtij turi do t\u00eb jet\u00eb Kalaja e qytetit<\/em><\/strong>, m\u00eb sakt\u00eb nd\u00ebrtesa e burgut q\u00eb gjendet brenda kalas\u00eb.<\/p>\n Burgu i kalas\u00eb, i njohur ndryshe si \u201cBurgu i 7 penxhereve\u201d, e kreu funksionin e tij deri n\u00eb vitin 1968.<\/p>\n Regjimi komunist i koh\u00ebs burgosi me qindra intelektual\u00eb gjirokastrit\u00eb e jo vet\u00ebm. T\u00eb burgosurit vuanin d\u00ebnimin n\u00eb dhomat e ftohta.Shum\u00eb prej tyre u pushkatuan, ose u zhduk\u00ebn pa asnj\u00eb gjurm\u00eb dhe rezultojn\u00eb pa varr sot e k\u00ebsaj dite.<\/p>\n Ky burg \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga d\u00ebshmit\u00eb e forta t\u00eb terrorit s\u00eb regjimit t\u00eb koh\u00ebs edhe pse vizualisht e v\u00ebrteta ende fshihet.<\/p>\n Gjat\u00eb vizit\u00ebs guida shoq\u00ebruese do t\u2019ju njoh\u00eb jo vet\u00ebm me rr\u00ebfime t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb jetuan d\u00ebnimin e tyre brenda mureve t\u00eb k\u00ebtij burgu, por edhe me historit\u00eb e mb\u00ebshtet\u00ebsve t\u00eb regjimit dhe njer\u00ebzve t\u00eb cil\u00ebt i sh\u00ebrbyen atij regjimi.<\/p>\n Ndalesa e tret\u00eb e turit do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb sht\u00ebpia ku lindi dhe u rrit diktatori Enver Hoxha<\/strong>. Sht\u00ebpia<\/em> gjendet e pozicionuar n\u00eb lagjen Palorto t\u00eb qytetit.<\/p>\n Sht\u00ebpia e cila u dogj dhe u rind\u00ebrtua 5 her\u00eb m\u00eb e madhe, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb banes\u00eb sa e \u00e7udishme aq edhe absurde.<\/p>\n Gjat\u00eb vizit\u00ebs n\u00eb sht\u00ebpi, e cila sot sh\u00ebrben si \u201cMuzeu Etnografik<\/em>\u201d i qytetit, do t\u00eb m\u00ebsoni rreth f\u00ebmijris\u00eb s\u00eb Enver Hoxh\u00ebs, dhe rreth asaj sesi ai udh\u00ebhoqi m\u00eb pas nj\u00eb nga periudhat m\u00eb t\u00eb err\u00ebta t\u00eb historis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, periudh\u00ebn e nj\u00eb diktature 50 vje\u00e7are.<\/p>\n Do t\u00eb njiheni me m\u00ebrti\u00eb dhe nd\u00ebshkimet p\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebt, m\u00eb hakmarrjen p\u00ebr ata q\u00eb e njihnin m\u00eb mir\u00eb, me pabesit\u00eb p\u00ebr ata q\u00eb i besuan, nj\u00eb kalvar q\u00eb nisi me nd\u00ebrshkimet p\u00ebr shok\u00ebt e tij t\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb.<\/p>\n Pas vizit\u00ebs do t\u00eb p\u00ebrshkojm\u00eb gjith\u00eb zon\u00ebn historike t\u00eb Gjirokastr\u00ebs<\/strong>, p\u00ebr ta mbyllur itinerarin me nj\u00eb prezantim n\u00eb sall\u00ebn ton\u00eb t\u00eb takimeve duke shijuar nj\u00eb kafe.<\/p>\n Prezantimi do t\u00eb fokusohet tek an\u00ebt q\u00eb ishin m\u00eb pak t\u00eb dukshme p\u00ebr vizitor\u00ebt. Do t\u00eb shpjegohen konceptet kryesore q\u00eb u krijuan dhe q\u00eb u injektuan me forc\u00eb tek popullata gjat\u00eb asaj periudhe t\u00eb err\u00ebt si \u201cKoncepti i njeriut t\u00eb ri\u201d ai i \u201cDiktatur\u00ebs s\u00eb proletariatit\u201d, ideologjizimi q\u00eb preku gjith\u00eb sektor\u00ebt nga ekonomia tek arti shpjegime rreth m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb jetes\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb qytet dhe fshat. Do t\u00eb kemi nj\u00eb shpjegim t\u00eb ilustruar me foto dhe fakte nga arkivat e familjeve lokale se si k\u00ebto koncepte u injektuan nga diktatatura n\u00eb Shqip\u00ebri. Turi i Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb do t\u00eb mbyllet me pyetjet e pjes\u00ebmarr\u00ebsve rreth p\u00ebrmbajtjes.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gjat\u00eb turit t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb do t\u00eb keni mund\u00ebsi t\u00eb vizitoni disa nga objektet kryesore, q\u00eb identifikohen me ecurin\u00eb e nj\u00eb periudhe ku paranoja e sistemit ndryshoi shum\u00eb rreth jet\u00ebs s\u00eb njer\u00ebzve. Do t\u00eb m\u00ebsoni sesi ndryshoi e p\u00ebrditshmja, sesi krijime si \u201cimperializmi\u201d, \u201carmiku i klas\u00ebs\u201d, \u201c tradh\u00ebtia ndaj atdheut\u201d, \u201cdiktatura e proletariatit\u201d dominuan<\/p>\n